آرشیو بهمن ماه 1403

چند شب پیش بود که دوباره توی اتاق نشیمن با خانواده نشسته بودم. هوا خیلی سرد بود و از پشت پنجره برف ریزریز می‌بارید. معمولاً این موقع‌ها که روز تمام می‌شه و شب از راه میرسه، وقتی کنار هم می‌شینیم و تلویزیون تماشا می‌کنیم، یه حس خاصی داریم. سرمای بیرون و گرمای داخل خونه و این دورهمی خونوادگی هیچ جا پیدا نمیشه! منم داشتم کانال‌ها رو عوض می‌کردم، به امید اینکه یه برنامه‌ی خوب پیدا کنم که ذهنم از همه‌ی کارها و گرفتاریام آزاد بشه.

پدر و مادرم هم کنارم بودن. پدر همیشه توی این ساعت‌ها با آرامش خاصی کنار شومینه می‌شینه و مادر هم مشغول آماده کردن چای داغ برای همه‌مون بود. همین طور که غرق در برنامه‌ی تلویزیونی بودم، یکدفعه تلویزیون خاموش شد. تصویر به هم ریخت و بعد از چند ثانیه صفحه‌ی تلویزیون سیاه شد. با تعجب به صفحه نگاه کردم و از پدرم پرسیدم: «بابا، تلویزیون چی شد؟»

پدر که مثل همیشه با آرامش بود، بلند شد و گفت: «شاید خود به خود خاموش شده، شاید مشکلی نباشه.» ولی وقتی از پریز برق مطمئن شدیم و دیدیم که برق قطع نیست، یکم نگرانی به دل من افتاد. پدر رفت پشت تلویزیون و کمی دست به دستگاه زد. «مشکل از خود تلویزیونه، فکر کنم یه چیزی توی مدار داخلیش خراب شده.»


عجیب بود همیشه راحت روشن میشد. هیچ وقت فکر نمی‌کردم یه روزی بخواد چنین مشکلی پیدا کنه. خب البته این هم مثل بقیه چیزهایی که ازشون استفاده می‌کنیم، کم کم از کار می‌افتن و باید بهشون رسیدگی کرد.

چند دقیقه‌ای گذشت و پدر گفت که باید تعمیرکار بیاریم. برای همین چند روز بعد یک تعمیرکار به خونه اومد. بعد از یه بررسی دقیق گفت که مشکلی توی سیستم خنک‌کننده تلویزیون پیش اومده و به همین خاطر بعد از مدتی کار کردن، دستگاه خودش رو خاموش می‌کنه تا آسیب جدی‌تر نبینه. تعمیرکار گفت: «اگر قطعه‌ی خراب رو عوض کنید، دوباره کار می‌کنه.»

با اینکه پدر از تعمیر تلویزیون خوشحال بود، من خیلی یاد گرفتم از این اتفاق. همیشه فکر می‌کردم که وسایل مثل تلویزیون برای همیشه کار می‌کنن و هیچ وقت از کار نمی‌افتند. اما حالا فهمیدم که همه چیز در این دنیا یه روز تموم میشه. حتی تلویزیون‌هایی که سال‌ها کنار ما بودند و به جزئی از روزمره‌مون تبدیل شدند. با این حال، خاطره‌ای از شب‌های برفی و خاموشی تلویزیون برام موند که همیشه یادآوری می‌کنه که هیچ چیزی ماندگار نیست و باید قدر لحظاتی که داریم رو بدونیم.

الان که دوباره تلویزیون درست شده و برگشته، وقتی روشنش می‌کنم، یه حس دیگه‌ای دارم. شاید برای خیلی‌ها این یه اتفاق ساده به نظر بیاد، ولی برای من اون شب که تلویزیون خاموش شد، تبدیل به یه خاطره شد که یادم می‌مونه که هیچ چیزی توی زندگی‌مون برای همیشه نیست و باید به هر لحظه‌ای که داریم ارزش بدیم.

آشپزیم بدک نیست اما وای به روزی که یهو سرزده مهمون واسم بیاد. وقتی چند نفر منتظر غذایی هستن که من باید واسشون آماده کنم استرس می‌گیرم. این همه چی رو خراب میکنه! یه بار خورشتم تند شد و واقعا مونده بودم چیکارش کنم. خیلی وقت‌ها ممکنه احساس کنید دیگه نمی‌شه کاریش کرد، اما نگران نباشید، طبق تجربه چند تا ترفند دارم که می‌تونه کمک کنه تا طعم تندیش رو متعادل کنید. بزن بریم!

اولین چیزی که می‌تونید امتحان کنید اضافه کردن شکر هست. بله، شکر! شاید به نظر بی‌ربط بیاد، ولی شکر می‌تونه تندی خورشت رو کم کنه. باید مراقب باشید که زیاد نشه چون خورشت ممکنه مربا بشه! فقط باید یکم به مقدار کم شکر اضافه کنید. اینطوری طعم تندیش کمتر میشه.

یکی دیگه از روش‌ها که خیلی هم جواب می‌ده، اضافه کردن مواد چرب مثل کره، خامه، یا حتی ماستِه. مثلا می‌تونید کمی خامه به خورشت اضافه کنید. خامه باعث میشه که تندی رو بگیره و طعم خورشت نرم‌تر و ملایم‌تر بشه. یا اگر دوست دارید یه طعم خاص و خوشمزه به خورشت بدید، از ماست استفاده کنید. البته که ماست باید در آخر اضافه بشه تا طعم خوبی بده.

روش دیگه هم که خیلی کاربردیه، اضافه کردن سبزیجات هست. شاید فکر کنید این روش خیلی عجیب به نظر میاد، ولی سبزیجات می‌تونند به طرز جادویی تندی رو متعادل کنند. البته اگه قیمه پختید این روش رو بی خیال شید. مثلا هویج یا سیب‌زمینی می‌تونند توی خورشت تند، مثل یه ناجی عمل کنن. حتی ممکنه لازم باشه این سبزیجات رو برای چند دقیقه توی خورشت بپزید تا طعم‌شون خوب با خورشت مخلوط بشه.

اگر سبزیجات زیاد به کار نیومدن، می‌تونید آب اضافه کنید. وقتی خورشت زیاد تند شده، با اضافه کردن آب می‌تونید تندی رو کم کنید. به این ترتیب خورشت رقیق میشه، ولی در عین حال طعمش از بین نمی‌ره. اگه میخواید خیلی ساده نباشه، می‌تونید از عصاره گوشت یا مرغ هم استفاده کنید.

البته یه ترفند دیگه هم هست که کمتر کسی بهش توجه می‌کنه: استفاده از برنج یا جو. جو می‌تونه مثل یه جاذب برای تندی عمل کنه و مقداری از ادویه‌ها رو به خودش جذب کنه. حتی می‌تونید به خورشت برنج اضافه کنید، مخصوصاً اگه خورش‌تون در حال پخت هست.

در نهایت، مهم‌ترین چیزی که باید یادتون باشه اینه که وقتی خورشت تند میشه، نباید ناامید بشید. همیشه راهی برای برطرف کردن مشکل هست و شما می‌تونید دوباره خورشت خوشمزه‌تون رو به حالت نرمال برگردونید. این روش‌ها رو امتحان کنید و به همین راحتی از تندی خورشت نجات پیدا کنید. برای دفعه بعد، شاید یه مقدار کمتر فلفل بریزید!

به هر حال، در کنار این راهکارها، یه یادآوری هم برای خودم داشتم: زندگی هم بعضی وقت‌ها شبیه خورشت تند میشه! خیلی وقت‌ها به نظر میاد که شرایط از حد خودش گذشته و همه چیز خیلی پیچیده شده، اما با صبر و آرامش، میشه همه چیز رو دوباره به حالت تعادل برگردوند.

یه شب سرد زمستونی بود، از اون شبایی که آدم دلش می‌خواد فقط زیر پتو باشه و یه لیوان چای داغ دستش بگیره. تو خونه لم داده بودم، فیلم می‌دیدم و از گرمای مطبوع شوفاژ لذت می‌بردم. زندگی خوب بود، تا اینکه یهو حس کردم خونه سرد شد. اول فکر کردم توهم زدم، ولی بعدش متوجه شدم نه، واقعاً یه چیزی فرق کرده.

دستم رو دراز کردم سمت شوفاژ و دستم که خورد بهش، انگار به یه تیکه یخ دست زدم! شوفاژ سرد شده بود، اونم وسط این زمستون! اولش فکر کردم شاید دمای پکیج کم شده، رفتم چک کنم ببینم چی شده. صفحه نمایش پکیج رو نگاه کردم، یه سری عدد عجیب غریب و یه چراغ چشمک‌زن. گفتم، "ای بابا، یعنی باز این خراب شده؟!"

شروع کردم دکمه‌ها رو زدن، ولی انگار نه انگار. هرچی بالا پایینش کردم، درست نشد. یه کم اینترنتو زیر و رو کردم، چند تا روش تست کردم، ولی هنوز هیچ فرقی نکرده بود. دیگه کم‌کم داشت اوضاع جسمی و روحیم از تحملم خارج می‌شد. تو این سرما، بدون شوفاژ؟!

تصمیم گرفتم یه لباس گرم‌تر بپوشم و ببینم می‌تونم خودم یه کاری کنم یا نه. نشستم پای گوشی و زنگ زدم به تعمیرکار پکیج. جواب نداد. چند دقیقه بعد دوباره زنگ زدم. باز هم خبری نشد. گفتم شاید سرش شلوغه، ولی واقعاً حس می‌کردم همه چی دست‌به‌دست هم داده که امشب یخ بزنم.

وسط لرزیدنم یهو یه ایده به سرم زد: "شاید فشار آب افتاده باشه." رفتم سراغ پکیج، شیر تنظیم فشار رو پیدا کردم، یه ذره بازش کردم، عقربه فشار یه کمی تکون خورد. بعدش چند دقیقه صبر کردم و دستم رو گذاشتم رو شوفاژ. هنوز سرد بود!

هیچ‌وقت نفهمیدم چرا وقتی آدم داره از سرما می‌لرزه، همه چیز دو برابر اعصاب خردکن‌تر میشه. یه عالمه لباس پوشیدم، دو جفت جوراب، یه شالگردن دور گردنم، و یه لیوان چای دستم گرفتم که حداقل حس کنم دارم گرم میشم.

باز زنگ زدم به تعمیرکار. این دفعه جواب داد. با صدای خواب‌آلود گفت: "چی شده این وقت شب؟" گفتم: "داداش، شوفاژ یخ زده، پکیج کار نمی‌کنه، سرما تا مغزم نفوذ کرده!" یه کم مکث کرد و گفت: "فشار آب رو چک کردی؟" گفتم: "آره، ولی فرقی نکرده." گفت: "شاید گاز قطع شده؟" اینو که گفت، تازه به ذهنم رسید چک کنم.

دویدم سمت اجاق گاز، دستم رو نزدیکش گرفتم و روشنش کردم. شعله اومد بالا. گاز بود، پس مشکل از اون نبود. دوباره برگشتم پای تلفن و گفتم: "نه بابا، گاز وصله." یه کم فکر کرد و گفت: "خب پس شاید هوا گرفته، باید هواگیری کنی."



هواگیری؟! تا حالا همچین کاری نکرده بودم. بهم توضیح داد که باید پیچ کنار شوفاژ رو یه کم باز کنم تا هوای اضافه بره. رفتم پیچ رو پیدا کردم، یه کم بازش کردم، یه صدای فس‌فس اومد، و بعد چند قطره آب چکید بیرون. چند دقیقه بعد، دستم رو گذاشتم روی شوفاژ و... بله! داشت گرم می‌شد!

یه لبخند از سر رضایت زدم. بالاخره موفق شدم بدون کمک مستقیم تعمیرکار مشکل رو حل کنم. شوفاژ کم‌کم دوباره داغ شد، خونه کم کم گرم شد، و اون چای که حرفشو زده بودم، دوباره مزه پیدا کرد.

خلاصه، اون شب با یه درس بزرگ گذشت: تو زمستون، همیشه حواست به شوفاژ باشه، و اگه دیدی داره سرد میشه، قبل از اینکه یخ بزنی، یه نگاهی به فشار آب و هواگیری رادیاتور بنداز!

یه روز صبح که بیدار شدم، تصمیم گرفتم یه املت خوشمزه بزنم. املتی که چند روز قبل درست کرده بودیم رو از یخچال در آوردم و گرمش کردم. بعد از چند دقیقه اون عطر دل‌انگیز املت توی آشپزخانه پیچید. املت رو خوردم، راحت و بی‌خیال. دیگه یادم رفت که اون روز یه کم خسته بودم، شاید برای همین بیشتر از حد معمول خوردم.

تا شب حالم خوب بود. یه مقدار به برنامه هام فکر کردم و بعد راه افتادم برم کارهام رو انجام بدم. ولی نزدیکای شب یهو همه چیعوض شد. اولش یه حالت کلافگی بود. بعدش یه کمی دل‌درد گرفتم. فکر کردم شاید اشتباهی چیزی خورده باشم یا به چیزی حساسیت دارم. ولی این احساس بد و بدتر شد. شب که شد، دلم خیلی درد گرفت، و احساس کردم یه چیزی توی بدنم داره خراب میشه.

شب با بدبختی گذشت و صبح روز بعد، وقتی از خواب بیدار شدم، انگار بدنم دیگه داشت از داخل منفجر میشد. وقتی پامو از تخت گذاشتم زمین، حس کردم یه دنیای دیگه باز شده. اول فکر کردم شاید از استرس کارهام بوده، ولی به هر حال تا عصر همینجوری بد و بدتر شدم. حالت تهوع شدید، دل‌درد وحشتناک، و یه تب که هیچ راهی برای پایین آوردن اون نداشتم.

تا اینکه یادم اومد اون املت که خوردم، پنج روز تو یخچال مونده بود. من شکمو هیچ‌وقت بهش توجه نکردم که شاید خراب شده باشه. خب، وقتی املت رو گذاشته بودم تو یخچال، دیگه حواسم نبودکه زیاد نباید توی یخچال بمونه! 

یه سرچی تو گوگل کردم و از بقیه هم تو کامنتا پرسیدم. خیلیها گفتن با پنج روز املت خراب نمیشه تو یخچال مگه اینکه یخچال خراب باشه یا برق رفته باشه. اما آخه ما یو پی اس خونگی داشتیم و اگه قرار بوده باشه برق بره یو پی اس برق جایگزین رو فعال میکنه! رفتم سراغ یو پی اس و دیدم یه ارور عجیب روشه. زنگ زدم مرکز تعمیرات یو پی اس توی شهرمون. قرار شد تکنسینشون رو زود بفرستن که من خودم به خاطر حال بدم گفتم با یه روز تاخیر بیاد.

بی‌حال و دیگه بی‌رمق، پشت میز نشستم و به خودم گفتم، «بالخره مشکل از املت بوده یا از یخچال یا یو پی اس؟» دیگه راهی نبود جز اینکه خودمو بسپارم به دکتر. دکتر هم که بعد از معاینه گفت، «شما باید مراقب باشید و غذاهای مونده رو خیلی سریع دور بندازید، مخصوصاً املت‌ها که احتمال فاسدشدنشون خیلی زیاد میشه.»

خلاصه، بعد از این ماجرا، هم از املت‌های پنج روزه هراس پیدا کردم، هم از یو پی اس که به خاطر اون خرابی و ارورش به هیچ دردی نخورد! حالا همیشه وقتی به املت می‌زنم، می‌دونم که باید سریع بخورم و وقتی برق میره، هرگز به یو پی اس خراب تکیه نکنم. نماینده تعمیرات یو پی اس اومد و اون ارورها رو برطرف کرد. از اون روز چشمم از املت ترسیده و واقعا از غذای مونده تا جایی که ممکنه دوری میکنم.

یه روز که قرار بود با بابام با مترو از کرج بریم تهران، صبح زود بیدار شدیم. بابام مثل همیشه زودتر از من آماده شده بود و داشت توی آشپزخونه چای می‌ریخت. گفت: «بدو دیگه، اگه دیر برسیم، قطار پر می‌شه و باید وایساده بریم!» من هم که هنوز خوابم کامل نپریده بود، با چشم‌های نیمه‌باز کیفمو برداشتم و راه افتادم.

رسیدیم ایستگاه. طبق معمول صف طولانی بود، ولی خب بابام همیشه می‌گه که «صبوری کن، اینجور چیزا تموم می‌شه.» بالاخره تونستیم سوار بشیم. هنوز جاگیر نشده بودیم که صدای اعلامیه مترو اومد: «مسافرین گرامی، به دلیل نقص فنی، حرکت قطار با تأخیر انجام خواهد شد.» یه نگاه به بابام کردم. چهره‌ش دقیقاً همون حسی رو داشت که همیشه وقتی با همچین چیزایی مواجه می‌شه، داره: یه ترکیب خنده‌دار از عصبانیت و شوخی.

گفت: «دیدی؟ از همون اولش معلوم بود قراره امروز یه چیزی خراب بشه!» بعد شروع کرد زیر لب غر زدن: «یه قطار درست نمی‌تونه راه بره، اون وقت شهریه مدرسه‌ها میلیاردیه!»

همه مسافرا داشتن زیر لب با خودشون غر می‌زدن یا گوشی دستشون بود. یکی گفت: «امیدوارم دیر نرسم سر کار، رئیس دیگه عذر نمی‌پذیره.» یکی دیگه گفت: «چرا این مترو همیشه یه داستانی داره؟» بابام هم رو به من کرد و گفت: «ببین، زندگی همینه دیگه. همیشه باید آماده باشی که یه چیزی درست کار نکنه.»

یه ربع گذشت، ولی هنوز قطار حرکت نکرده بود. هوای داخل واگن هم کم‌کم سنگین شده بود. یکی از مسافرا شوخی کرد و گفت: «اگه این قطار راه نیفته، باید پیاده بریم تهران!» بابام خندید و گفت: «پیاده‌روی صبحگاهی هم خوبه، حداقل سالم می‌مونیم!»

بالاخره بعد از نیم ساعت، قطار با یه تکون شدید راه افتاد. همه یه نفس راحت کشیدن، ولی بابام گفت: «این صدای قطار اصلاً طبیعی نیست. مطمئنم دوباره یه جا می‌ایسته.» گفتم: «بابا، انقدر بدبین نباش، شاید امروز دیگه مشکلی پیش نیاد.» گفت: «ببین، من این مترو رو ازت بیشتر می‌شناسم. این قطار مثل ساعت خراب می‌مونه، یه بار درسته، یه بار نیست.»

نزدیکای ایستگاه آزادی بودیم که قطار دوباره ایستاد. این بار دیگه همه مسافرا خسته شده بودن. بابام رو به من کرد و با لبخند گفت: «دیدی گفتم؟! الان تنها کاری که می‌تونیم بکنیم اینه که بشینیم و صبر کنیم.» بعد کیفشو باز کرد، دو تا شیرینی از توش درآورد و گفت: «بیا، حداقل یه چیزی بخور که اعصابت آروم بشه.»


همون‌طور که داشتیم شیرینی می‌خوردیم، به حرفاش فکر کردم. راست می‌گفت، زندگی مثل همین متروئه. گاهی وقتا همه چیز طبق برنامه پیش می‌ره، ولی گاهی هم باید توقف رو قبول کنی و صبر داشته باشی. اون روز با وجود همه تأخیرها و دردسرا، یه خاطره شد. خاطره‌ای که هر بار مترو گیر می‌کنه، بهش فکر می‌کنم و یاد لبخند بابام می‌افتم که می‌گفت: «زندگی همینه، مهم اینه که ناامید نشی.»

پدرم همیشه آدمی بوده که دغدغه آینده من و خانواده رو داره. از وقتی یادمه، از همون وقتایی که مدرسه ابتدایی می‌رفتم، شهریه مدرسه یه جورایی سایه‌ای بالای سرمون بود. حالا که سال 1404 نزدیکه، این نگرانی‌ها انگار چند برابر شده. انگار هرچقدر تلاش می‌کنه، این موضوع شهریه‌ها یه قدم جلوتر از اونه.

چند وقت پیش نشسته بودیم تو خونه، داشت با مادرم حرف می‌زد. گفت: «ببین، این مدرسه‌ای که بچه‌مون می‌ره، خوبه ولی این شهریه‌ها دیگه سر به فلک گذاشته! هر سال یه چیزی اضافه می‌کنن، یه اسم عجیب و غریب و باکلاس روش می‌ذارن، یا می‌گن خدمات بهتر شده، ولی آخرش همونه. باز باید یه عالمه پول بدیم.» من چیزی نگفتم، فقط نگاهش می‌کردم. توی صورتش یه خستگی خاصی بود، یه حس اینکه شاید دیگه نمی‌تونه همه چیزو کنترل کنه.

پدرم همیشه به ما گفته که «تحصیل مهم‌ترین چیز تو زندگیه.» این جمله رو شاید هزار بار ازش شنیدم. ولی حالا که شهریه‌ها اینقدر بالا رفته، انگار یه جورایی داره با خودش کلنجار می‌ره. یه طرف اون باورش به اهمیت درس و مدرسه، یه طرف دیگه این فشار مالی که هر سال داره بیشتر می‌شه. واقعاً هم عجیب نیست؛ شهریه‌ها هر سال با بهانه‌های جدید میره بالا، ولی درآمد مردم که همچین تغییری نکرده!

یه روز که داشتم از مدرسه برمی‌گشتم خونه، دیدم پدرم پشت میز نشسته و داره یه سری برگه رو بررسی می‌کنه. گفتم: «بابا چیکار می‌کنی؟» گفت: «دارم حساب کتاب می‌کنم ببینم این قسطای شهریه رو چطور باید جور کنیم.» بعد یه آه کشید و ادامه داد: «این همه کار می‌کنیم، ولی انگار هر چی درمیاریم، می‌ره پای همین مدرسه‌ها.» راستش دلم گرفت. نمی‌دونستم چی باید بگم. فقط تونستم بگم: «بابا، اگه اینقدر سخته، شاید من بتونم تو مدرسه دولتی هم درس بخونم.» ولی اون محکم گفت: «نه! تو باید بهترین جا درس بخونی.»

یه چیزی که بیشتر از همه عصبیش می‌کنه، اینه که هر سال مدارس خصوصی سرویس‌ها و امکاناتی رو تبلیغ می‌کنن که نصفش اصلاً به درد نمی‌خوره. مثلاً می‌گن «کلاسای فوق برنامه»، «تور علمی»، «مشاوره تحصیلی». ولی پدرم همیشه می‌گه: «این چیزا رو ما هم وقتی تو مدرسه دولتی بودیم، داشتیم. چرا باید براش اینقدر پول بدیم؟» یه جورایی حس می‌کنه که دارن از نگرانی‌های پدر و مادرا برای آینده بچه‌هاشون سوءاستفاده می‌کنن.

یه بار یکی از دوستای بابام اومده بود خونمون. بحث شهریه‌ها شد. دوستش گفت: «حالا که تو این مدرسه ثبت‌نام کردی، باید بسوزی و بسازی. اگه بچه رو بیاری بیرون، تو روحیه‌ش تأثیر می‌ذاره.» بابام گفت: «آره، همین حرفاست که آدمو گیر می‌ندازه.» بعد با خنده اضافه کرد: «ولی اگه این شهریه‌ها همینجوری بره بالا، باید خودمون تو مدرسه شما کار کنیم که بتونیم این خرجا رو دربیاریم!»

یه چیز دیگه هم هست که بابام رو خیلی نگران کرده. این روزا همه می‌گن که برای موفق شدن تو زندگی، باید از بچگی کلی کلاس و امکانات داشته باشی. انگار اگه این چیزا رو نداشته باشی، آینده‌ت خراب می‌شه. ولی بابام که خودش با امکانات خیلی کمتر بزرگ شده، باورش اینه که این چیزا فقط قسمتی از ماجراست. می‌گه: «آخرش اون چیزی که مهمه، اینه که بچه خودش بخواد موفق بشه. نه اینکه ما فقط پول بریزیم و انتظار معجزه داشته باشیم.»

گاهی وقتا که می‌بینم بابام اینقدر تو فکر شهریه‌هاست، یه جورایی حس می‌کنم که شاید باید بیشتر قدرشو بدونم. چون اون داره همه تلاششو می‌کنه که من تو بهترین شرایط درس بخونم، حتی اگه براش سخت باشه. یه بار که حرف می‌زدیم، بهم گفت: «ببین پسرم (یا دخترم)، این روزا شرایط سخته، ولی من می‌خوام تو چیزی کم نداشته باشی. چون وقتی تو موفق بشی، انگار من هم موفق شدم.»

از این طرف هم، می‌دونم که مادرم همیشه سعی می‌کنه یه جورایی حال بابامو بهتر کنه. مثلاً وقتی بابام از هزینه‌های مدرسه حرف می‌زنه، مادرم می‌گه: «عیبی نداره، بالاخره اینم می‌گذره. مهم اینه که بچه‌مون راحت باشه.» ولی راستش گاهی وقتا فکر می‌کنم شاید مادرم هم داره خودشو محکم نشون می‌ده که بابام روحیه‌شو از دست نده.

یه چیزی که تو این ماجرا برام جالبه، اینه که بابام همیشه دنبال یه راه‌حل می‌گرده. مثلاً یه بار اومد گفت: «اگه اینطوری پیش بره، باید تو یه کار دیگه سرمایه‌گذاری کنم که بتونیم این هزینه‌ها رو جور کنیم.» بعدش شروع کرد به خوندن کلی مقاله و مشورت گرفتن از دوستاش. انگار یه جورایی نمی‌خواد تسلیم این وضعیت بشه.

خلاصه، شهریه مدارس تو سال 1404 یه دغدغه خیلی بزرگه. نه فقط برای پدر من، بلکه برای خیلی از خانواده‌ها. همه دوست دارن که بچه‌هاشون تو بهترین شرایط بزرگ بشن و درس بخونن، ولی این هزینه‌های سرسام‌آور باعث شده که خیلیا بین این آرزو و واقعیت گیر کنن. پدرم، با همه نگرانی‌هاش، هنوز هم مصممه که من بهترین آموزش ممکن رو داشته باشم. این نگرانی‌ها شاید همیشه تو ذهنش باشه، ولی من می‌دونم که هر کاری می‌کنه، از روی عشق و دلسوزیه.
https://medu.ir/

خب، بذار از اول برات بگم چی شد که تلویزیونمون دود شد رفت هوا. راستش تا قبل از این قضیه، اصلاً فکر نمی‌کردم این چیزا این‌قدر مهم باشه. یه روز عادی بود، نشسته بودیم داشتیم یه فیلم می‌دیدیم. یهو برق رفت. خب، اتفاق خاصی نبود. اینجا زیاد پیش میاد که برق بره، ما هم عادت داریم. اما وقتی برق برگشت، یه صدای عجیب اومد. یه صدای تق! اولش گفتم شاید چیزی از بیرون افتاده باشه. ولی تا برگشتم به سمت تلویزیون، دیدم صفحه سیاه شد و بوی سوختگی پیچید تو خونه.

حالا چرا این‌قدر اعصابم خورده؟ چون یو پی اس داشتیم، ولی خراب شده بود و منم به خودم زحمت ندادم ببرمش تعمیرگاه. داستان اینجوری بود که یو پی اسمون چند وقت پیش یه صدای غیرعادی می‌داد. خب، منم مثل خیلیای دیگه فکر کردم "حالا درست کار می‌کنه، بعداً وقت هست برای تعمیرش." بعداً هم اون‌قدر طولانی شد که دیگه کلاً فراموش کردم. یادمه یه بار خواستم ببرمش تعمیر، ولی با خودم گفتم: "آخه کی حوصله داره؟ تازه، نزدیک‌ترین تعمیرگاه مجاز که مربوط به تعمیرات تخصصی یو پی اس هم هستش خیلی دوره." خلاصه هی به تعویق انداختم تا رسید به اون شب لعنتی.

حالا مشکل از کجا بود؟ برق که قطع و وصل می‌شه، یه شوک به وسایل برقی وارد می‌کنه. یو پی اس دقیقاً برای همین کاره که این شوک‌ها رو بگیره. اما وقتی خراب باشه یا اصلاً نباشه، دیگه تلویزیون بیچاره باید با اون موج عجیب و غریب برق دست و پنجه نرم کنه. چیزی که باعث شد تلویزیون ما دود کنه، همین بود. این موج‌های برق بهش آسیب زدن و ظاهراً چیزی تو مدارش سوخت.

حالا تصور کن من با چه حالی داشتم تلویزیون رو وارسی می‌کردم. شاید یه امید کوچیک داشتم که درست بشه، ولی خب معلوم بود دیگه کار از کار گذشته. یه کم اینترنت رو گشتم که ببینم چی کار می‌شه کرد. همه جا نوشته بودن باید بدی تعمیرکار، ولی احتمالاً هزینه تعمیرش هم خیلی بالاست. بعد که بردمش تعمیرگاه، فهمیدم درست کردنش تقریباً به اندازه خرید یه تلویزیون جدید خرج داره. از اون موقع هر وقت یاد اون صدا و دود می‌افتم، یه حس بدی می‌گیرم.

این وسط چندتا درس مهم گرفتم که بد نیست برات بگم. اول از همه، یو پی اس یا استابلایزر چیز الکی نیست که بشه بهش بی‌توجهی کرد. اگه یه وسیله داری که از وسایلت محافظت می‌کنه، باید همیشه چکش کنی که درست کار می‌کنه یا نه. اگه خراب شد، سریع ببریش تعمیر. حالا شاید تو بگی تعمیرگاه مجاز کجا پیدا کنم یا کی وقت این کارا رو داره؟ ولی باور کن، همون وقت و هزینه‌ای که برای تعمیر می‌ذاری، جلوی یه خرج خیلی بزرگ‌تر رو می‌گیره. مثل من نشی که بگی حالا بعداً!

دوم اینکه اگه می‌خوای وسیله برقی بخری، از اول به این فکر کن که مراقبت و نگهداریش چقدر برات مهمه. ما معمولاً وقت خرید به این چیزا فکر نمی‌کنیم. فقط قیمت و ظاهر برامون مهمه. اما وقتی چیزی می‌سوزه یا خراب می‌شه، تازه می‌فهمیم که باید زودتر حواسمون بهش می‌بود. مخصوصاً تو این شرایط که قیمت همه‌چیز سر به فلک کشیده.

یه نکته دیگه هم هست. بعضی وقتا که برق می‌ره و میاد، خود اداره برق مقصره. اونا هم باید یه فکری به حال این وضعیت بکنن. ولی تا وقتی که مشکل از ریشه حل بشه، ما باید خودمون مراقب باشیم. مثلاً یه استابلایزر می‌تونه خیلی کمک کنه. قیمتش شاید زیاد باشه، ولی از خرج‌های بعدی بهتره.

حالا که این ماجرا رو برات تعریف کردم، تو هم حواست باشه. اگه یو پی اس یا محافظ برقت مشکلی داره، همون لحظه درستش کن. یا اگه نداری، حتماً یه دونه خوب بگیر. به قول معروف، پیشگیری بهتر از درمانه. بعدش هم همیشه وسایلتو وقتی برق می‌ره، از برق بکش. چون وقتی دوباره وصل می‌شه، اون موج اولیه ممکنه خیلی قوی باشه و آسیب بزنه.

ما هم الان بعد از این داستان، یه تلویزیون جدید خریدیم. ولی هر بار که بهش نگاه می‌کنم، یاد اون تلویزیون قبلی می‌افتم که با بی‌توجهی خودم نابود شد. کاش از اول حواسم بود. حالا تو دیگه از تجربه من درس بگیر. امیدوارم هیچ‌وقت این بلا سر وسایلت نیاد.
https://serviceir.com/%D8%AA%D8%B9%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-ups/

پولشویی یعنی وقتی یه نفر یا یه گروه، پولی که از راه غیرقانونی به دست آورده رو طوری جلوه بده که انگار از راه قانونی به دست اومده. مثلاً فرض کن کسی از قاچاق، رشوه یا دزدی پول زیادی گیرش بیاد. خب، اگه بخواد مستقیم از اون پول استفاده کنه، ممکنه پلیس یا دولت بفهمه که این پول از راه خلاف به دست اومده. برای همین، میان یه سری کارای پیچیده می‌کنن که رد اون پول پاک بشه و دیگه نتونی بفهمی از کجا اومده.

حالا چطوری این کارو می‌کنن؟ سه تا مرحله داره:

وارد کردن پول (Placement): اینجا طرف سعی می‌کنه پول کثیف رو وارد سیستم مالی کنه، مثلاً با واریز کردنش به یه حساب بانکی یا خرید یه چیز گرون‌قیمت مثل خونه یا ماشین.
مخلوط کردن (Layering): حالا که پول تو سیستم مالیه، باید یه کاری کنه که نشه ردشو گرفت. مثلاً پول رو به حساب‌های مختلف تو کشورهای دیگه منتقل می‌کنه، توی بورس سرمایه‌گذاری می‌کنه، یا چیزای دیگه‌ای می‌خره و می‌فروشه. مثلا طلا میخره و میفروشه! هدف اینه که پول اون‌قدر جابه‌جا بشه که دیگه کسی نتونه بفهمه از اول از کجا اومده.
قانونی جلوه دادن (Integration): تو این مرحله، پول دوباره به اقتصاد برمی‌گرده، ولی حالا به نظر می‌رسه کاملاً قانونی شده. مثلاً طرف می‌تونه بگه این پول سود یه بیزنس بوده یا از فروش یه دارایی به دست اومده.
یه مثال ساده بزنم. فرض کن کسی از راه قاچاق مواد مخدر کلی پول نقد داره. اگه این پول رو یه دفعه ببره بانک، بانک بهش شک می‌کنه. برای همین، اول میاد یه سری چیز دیگه می‌خره. بعد با همون چیزا دوباره پولشو به حساب بانکی خودش برمی‌گردونه. یا شاید یه مغازه بزنه که درآمدش نقدیه، مثل رستوران یا کارواش، و بعد بگه این پول از فروش اومده.

پولشویی فقط مخصوص خلافکارای بزرگ نیست. حتی تو سطح کوچیک‌تر، ممکنه کسی که رشوه گرفته، این کارو بکنه. مثلاً با پول رشوه، طلا بخره و بعد از فروشش بگه این پول، سرمایه‌گذاری‌ش بوده. یا حتی کسایی که تو کار فرار مالیاتی هستن، این روشا رو به کار می‌گیرن.

حالا چرا این کار بده؟ چون پولشویی باعث می‌شه که پول خلاف وارد چرخه اقتصادی بشه و اثرات بدی روی اقتصاد بذاره. مثلاً ممکنه باعث بشه آدمای خلافکار احساس امنیت کنن و به کارای غیرقانونی بیشتری دست بزنن. یا حتی ممکنه قیمت خونه و زمین تو یه منطقه به خاطر سرمایه‌گذاری پول‌شسته‌شده بره بالا و زندگی مردم عادی سخت‌تر بشه. به نظر من یکی از دلایل بالارفتن قیمت آپارتمان در تهران یا ایران همین پولشویی بوده! البته دلایل دیگه هم موثره ولی پولشویی هم مزید بر علت میشه!

دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی خیلی تلاش می‌کنن جلوی پولشویی رو بگیرن. مثلاً بانک‌ها موظفن تراکنش‌های مشکوک رو گزارش بدن یا قوانین مالیاتی سخت‌گیرانه‌ای وضع بشه. با این حال، چون تکنیک‌های پولشویی خیلی پیشرفته و متنوع شده، هنوزم یه چالش بزرگ برای کشورای مختلفه.

خلاصه‌اش اینکه پولشویی یه جور تقلب بزرگه که به اقتصاد، امنیت و عدالت آسیب می‌زنه. برای همین تو خیلی جاها مجازات سنگینی داره و باهاش شدید برخورد می‌کنن. پولشویی باعث میشه اختلاف طبقاتی تو یه کشور به شدت بالا بره!

سلام رفقا!
امروز می‌خواستم یه موضوعی رو با شما در میون بذارم که خیلی وقتا توی فکر خودم بوده. شاید این حرف‌هایی که می‌زنم برای خیلی‌ها تکراری باشه، اما خب به نظر من این چیزها رو باید گفت. این روزا هرچی بیشتر می‌گذره، بیشتر احساس می‌کنم که دیگه هیچ چیزی مثل قدیم باصفا نیست. حتی زمستون!
همه‌چیز تغییر کرده. نه اینکه فکر کنین فقط من بزرگ‌تر شدم یا ذهنم بیشتر درگیر شده، نه! واقعاً همه‌چیز فرق کرده.

حالا، بذارید از یه زاویه‌ دیگه به این قضیه نگاه کنیم. یادمه زمستون‌های گذشته چقدر حال و هوای خاصی داشت. مثلاً صبح‌ها که از خواب بیدار می‌شدی، هوای سرد و تند می‌زد به صورتت و هیچ‌چیز به اندازه یه لیوان چای داغ نمی‌چسبید. حتی صدای برف که می‌افتاد روی زمین، یه حس آرامش عجیبی داشت. برف که می‌بارید، انگار دنیا یکم از شلوغی‌ها فاصله می‌گرفت. همه چیز آروم می‌شد، سر و صدای ماشین‌ها کم می‌شد، حتی صدای مردم توی خیابون‌ها هم کمتر می‌شد. حس می‌کردی دیگه خبری از دغدغه‌ها نیست، همه درگیر یه لحظه‌ خاص از زندگی بودن.

چیزی که خیلی برام جالب بود این بود که توی همون روزهای سرد زمستون، وقتی از خونه بیرون می‌زدی، همه چیز به نظر میومد بیشتر از همیشه مهم و باارزش باشه. حتی یه پیاده‌روی ساده توی هوای سرد، یه حالی می‌داد که هیچ‌چیز دیگه نمی‌تونست. از اون سرمایی که پوست صورتت رو می‌سوزوند گرفته، تا بوی خاص هوای برفی، همه‌چیز حس خوب و دل‌انگیزی به آدم می‌داد.

ولی الان؟ الان زمستون دیگه اون چیزی نیست که توی ذهن من مونده. زمستون امروز با اون زمستون‌های گذشته زمین تا آسمون فرق داره. دیگه خبری از برف‌های سنگین و هوای یخبندون نیست. اون سرمای خشک رو دیگه حس نمی‌کنی. حالا هر زمستونی که میاد، یه جورایی همون هواهای پاییزیه که به زور میشه اسمش رو گذاشت زمستون. برف؟ چی؟ در بهترین حالت یه بار شاید یکی دو روز برف بیفته رو زمین، بعدش هم که کاملاً همه چیز میشه مثل کویر خشک! هیچ‌وقت اینقدر دلم برای یه زمستون واقعی تنگ نشده بود.

الان مردم دیگه حتی به اون لحظه‌های ساده هم توجه نمی‌کنن. زمستون که میاد، همه عجله دارن که برن خونه و زیر پتو بخوابن، با یه نوشیدنی داغ توی دست. دیگه خبری از اون حس جمع شدن دور آتیش، یا حتی هم‌نشینی‌های ساده با خانواده نیست. شاید منم دارم زیاد به گذشته فکر می‌کنم، اما خیلی دلم تنگ شده برای همون لحظه‌های کوچیکی که هیچ‌وقت نمی‌تونستی پیش‌بینی کنی که چه اتفاقاتی میفته.

یه روز، توی یکی از همون روزهای سرد و برفی زمستون‌های گذشته، یادم میاد که با دوستام رفته بودیم یه پارک و یه مسابقه کوچک برف‌بازی راه انداخته بودیم. برف‌های سنگین با صدای خاصی می‌افتادن و حس می‌کردی که دنیا یه لحظه از حرکت ایستاده. حتی صدای نفس‌های خودمونو می‌شنیدیم. اون روزها، همه‌چیز پر از خنده و شور بود. بعد از برف‌بازی می‌رفتیم یه جایی گرم، چای می‌خوردیم و با هم حرف می‌زدیم. همه باهم می‌نشستیم و از روزهایی که گذشت حرف می‌زدیم. خیلی وقت‌ها فقط به همین خاطرات ساده و باصفا دل خوش بودیم.

حالا اما این روزها، وقتی زمستون میاد، انگار همه‌چیز عوض میشه. دیگه خبری از برف‌های نرم و صدای درخت‌ها نیست. از اون شلوغی‌های توی خیابون که حتی وقتی برف می‌باره، هنوز هم با سرعت رد می‌شن، الان همه هر کاری میکنن که از سرما دور باشن، حتی از حس و حال واقعی زمستون هم خبری نیست.

حس می‌کنم حالا دیگه فقط شلوغی و استرس توی شهر بیشتر شده. حتی از همون زمستون‌هایی که یادمونه، هم خیلی کم داریم. انگار هیچ‌چیز همونطور که بود، نمی‌تونه مثل گذشته‌ها زیبا باشه. یه زمانی، آدم‌ها توی برف با لبخند با هم حرف می‌زدن، حالا همش توی گوشی‌هاشون غرق شدن. همه درگیر خودشونن، دیگه کسی وقت نمی‌کنه که به اطرافش نگاه کنه یا حتی با آدم‌های دور و برش یه گفتگو کوتاه داشته باشه.

شاید بگید این حرفا فقط یه سری بهانه‌س و به هر حال همه چیز تغییر می‌کنه، ولی این تغییرات به نظر من همیشه خوب نیست. به قول معروف، بعضی وقت‌ها باید یه چیزی رو نگه داریم، حتی اگه دنیای اطرافمون عوض بشه. این زمستون‌هایی که یادمونه، یادآوری می‌کنه که بعضی لحظات با همه شلوغی‌ها، هنوز هم باارزش هستن. فقط کافیه بهشون توجه کنیم و ازشون لذت ببریم.

یه وقت‌هایی توی زندگی پیش میاد که انگار تمام دنیا داره بهت فشار میاره، همه چیز به هم ریخته و هیچ چیزی مثل قبل نیست. اون لحظه‌ها، نه اینکه حس کنی تنهایی، بلکه احساس می‌کنی که کسی نیست که بتونه حال خرابتو بفهمه. نمی‌دونم شما هم این احساس رو تجربه کردید یا نه، ولی این که کسی نتونه درک کنه که چقدر حالت حال بدیه، خیلی اذیت‌کننده است.

یادمه یه روزی که با یکی از دوستام صحبت می‌کردم، تمام احوالاتم رو گفتم، از مشکلات روزمره، از اینکه چقدر درگیرم، از استرس و فشارهایی که تحمل می‌کنم، اما اون فقط گوش می‌داد و بعد گفت: «آره، سختی‌هایی داری، ولی خب، همه همینطورن، باید جلو بری دیگه!» این جمله خیلی ساده به نظر میاد، اما وقتی شنیدمش، تمام احساساتم نابود شد. انگار نه انگار که من دارم از ته دل حرف میزنم. اصلاً به این فکر نکرد که شاید من این لحظه‌ها به یه گوش شنوا نیاز دارم، نه فقط یه جمله کلیشه‌ای که هیچ کمکی نمی‌کنه.

خب، این داستان برای خیلی از ماها پیش میاد. گاهی فکر می‌کنیم وقتی داریم از حال بد خودمون حرف می‌زنیم، باید کسی بشنوه که دقیقاً بتونه توی اون لحظه با ما هم‌احساس باشه. اما متاسفانه خیلی وقت‌ها اینطور نیست. اینجوریه که احساس می‌کنیم تنها هستیم، حتی وقتی که با آدم‌های زیادی اطرافمونیم. خیلی وقت‌ها حتی خودمون هم به‌خاطر همین، نمی‌دونیم باید چی بگیم، چون می‌دونیم که خیلی‌ها نمی‌فهمند.

مثلاً خودم، خیلی وقت‌ها وقتی روزهای سخت رو می‌گذرونم، بیشتر دوست دارم با کسی صحبت کنم که می‌فهمه چه حسی دارم، نه اینکه بخواد فقط حرف بزنه که "اینم می‌گذره" یا "همه اینطورن" یا "چرا اینقدر غمگینی؟" این جور جملات معمولاً نه تنها کمک نمی‌کنن، بلکه بیشتر احساس می‌کنی که طرف هیچ درکی از حالت نداره. یعنی حتی اگر دوستت باشه، باز هم اون درک عمیق رو پیدا نمی‌کنی که تو ازش انتظار داری. مثل این می‌مونه که داری توی تاریکی قدم می‌زنی و هیچ‌کس نمی‌تونه دستت رو بگیره و کمکت کنه.

حالا شاید یکی بگه، خب، همه آدم‌ها نمی‌تونن احساسات دیگران رو درک کنن، به‌خصوص وقتی خودشون درگیر مشکلات خودشون هستن. من هم این رو می‌فهمم، اما این به این معنی نیست که نباید تلاش کنیم تا درک بهتری از احساسات دیگران داشته باشیم. زندگی همه‌مون پر از پیچیدگی‌ها و چالش‌هاست و کسی که حال خرابه، ممکنه تنها چیزی که بخواد، فقط یه لحظه درک شدن باشه. همین که بدونی کسی هست که وقتی باهاش حرف می‌زنی، نمی‌خواد فقط مشکلاتت رو نادیده بگیره، یه دنیا ارزش داره.

یه نکته‌ای که خیلی برام روشن شده اینه که وقتی حال کسی خراب میشه، ممکنه راه حلی وجود نداشته باشه، اما به‌هرحال حس کردن اینکه درک می‌شی، خودش یه تسکین عمیق برای آدم ایجاد می‌کنه. من خودم خیلی وقت‌ها به‌جای پیشنهاد دادن راه‌حل‌ها، فقط سکوت می‌کنم و به طرفم گوش می‌دم. انگار گاهی، فقط بودن و شنیدن از یه نفر، بیشتر از هر چیزی می‌تونه مفید باشه. این‌جوریه که شاید کسی که حالش خرابه، حتی اگه نتونه همه‌چیز رو با شما به اشتراک بذاره، حداقل حس می‌کنه که تو اون لحظه تنها نیست.

نکته دیگه‌ای که خیلی مهمه اینه که حتی وقتی کسی نمی‌تونه حال آدم رو درک کنه، اون آدم نباید احساس کنه که چون دیگران نمی‌فهمن، باید تنها بمونه. گاهی باید خودمون رو درک کنیم، بدون اینکه منتظر باشیم دیگران حتماً بفهمن. البته این موضوع پیچیده‌ست، چون خیلی وقت‌ها آدم‌ها به‌شدت به تایید و درک از بیرون نیاز دارن، اما مهمه که یاد بگیریم در مواقعی، خودمون باید با خودمون درددل کنیم. شاید تنها کسی که می‌تونه درک کنه، خود شما باشید.

اینکه کسی نتونه حال ما رو درک کنه، باعث میشه که احساس تنهایی و بی‌اعتمادی پیدا کنیم. به‌ویژه وقتی همه اطرافیانمون به‌جای حمایت، فقط قضاوت می‌کنن و به جای شنیدن، از ما می‌خوان که سریع‌تر از مشکلات بیرون بیایم. ولی واقعیت اینه که به هیچ‌وجه نمی‌شه به کسی زور زد که احساسات شما رو درک کنه. این فقط یه حالت درونیه که باید به‌طور طبیعی اتفاق بیفته. این‌که درک بشی، از جانب کسی که واقعاً می‌فهمه چی می‌کشی، مهم‌ترین چیزیه که تو اون لحظه بهش نیاز داری. 

من خودم یاد گرفتم که وقتی کسی نمی‌تونه حال من رو درک کنه، باید بیشتر از هر وقت دیگه‌ای به خودم اهمیت بدم. باید خودم رو برای خودم درک کنم و به خودم اجازه بدم که احساساتم رو بدون قضاوت تجربه کنم. چون در نهایت، این خود من هستم که باید با خودم زندگی کنم، نه دیگران. بهتره برم دوباره مقاله درددل کردن از نگاه روانشناسی رو بخونم.